RESPONSIBLE® PROGRAMI AMACI
İhracatçılarımızı, Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM) uyum sürecine hazırlayarak AB’ye ihracatımızın korunmasını ve artırılmasını sağlamak.
Yeşil Mutabakat ile İlgili Genel Bilgiler;
- Türkiye, Paris Anlaşması ve 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ile iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası taahhütler üstlenmiştir.
- Türkiye “artıştan azaltım” senaryosu ile 2030 yılına kadar %41 emisyon azaltımı taahhüdü verilmiş olup, bu hedefler uluslararası finansman erişimini doğrudan etkilemektedir.
- AB, 2050’de iklim-nötr olma hedefiyle tüm sektörlerde dönüşüm başlatmıştır.
- Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), karbon yoğun ürünlerde (demir- çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik, hidrojen) AB’ye ihracatta karbon maliyetini zorunlu kılacaktır.
- 2026’dan itibaren mali yükümlülükler başlayacak; bu maliyetler AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) karbon fiyatlarına göre belirlenecek.
- SKDM, zamanla diğer sektörleri de kapsayacağından imalatçı ve ihracatçı tüm firmalar etkilenebilecektir.
- Üretimde karbonsuzlaşma, enerji verimliliği ve sürdürülebilir hammadde kullanımı kaçınılmaz hale gelmiştir.
- AB, sürdürülebilirlik standartlarını tüm ürünler için norm haline getirecektir; uyum sağlamayan firmalar pazar kaybı riskiyle karşı karşıyadır.
- Döngüsel ekonomi, atık yönetimi, yeşil lojistik, dijital dönüşüm gibi alanlarda yatırımlar zorunlu hale gelecektir.
İmalatçı ve İhracatçı Firmalar İçin Stratejik Öncelikler
- SKDM’ye uyum için karbon ayak izini ölçmek, raporlamak ve düşürmek.
- Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı ve üretim süreçlerinin optimizasyonu.
- Sürdürülebilir ürün tasarımı ve AB çevre mevzuatına tam uyum.
- Yeşil finansman kaynaklarından yararlanmak için proje hazırlığı.
- Tedarik zincirinde düşük karbonlu ve sürdürülebilir tedarikçilerle çalışmak.
Yeşil Mutabakat, yalnızca çevresel bir dönüşüm değil; AB pazarında rekabet edebilmek için stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir.
İmalatçı ve ihracatçı firmalar, bugünden karbon yönetimi, sürdürülebilir üretim ve dijital dönüşüm yatırımlarını planlamazsa, orta vadede maliyet baskısı, pazar kaybı ve finansman erişiminde zorluk yaşama riskiyle karşı karşıya kalacaktır.
RESPONSIBLE® PROGRAMI
- Son 3 yılda toplam 300.000 $ ihracat gerçekleştiren İmalatçı ve ihracatçı şirketleri programa başvuru yapabilir.
- Projenin Destek oranı %50’dir.
- Projenin 5 yıllık kapsam süresi vardır.
- Toplam destek üst limiti 2026 yılı için 17.640.256 TL
- Toplam proje bütçesi 35.280.512 TL
DESTEK MEKANİZMASININ SÜREÇLERİ
- Faz 1 – Mevcut Durum Analizi ve Sürdürülebilirlik Yol Haritası
- Faz 2 – Teknik ve Finansal Fizibilite Uygulama Danışmanlığı
- Faz 3 – İzleme ve Doğrulama Danışmanlığı
FAZ 1 MEVCUT DURUM ANALİZİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK YOL HARİTASI
Şirkete, Bakanlık tarafından akredite edilmiş olan Responsible® Danışmanlık Firmalarından biri atanır.
Destek kapsamına alınan şirket, ölçeğine göre danışmanlık ücretini öder:
- Büyük Ölçekli Şirketler 1.500.000 TL
- Orta Ölçekli Şirketler 1.000.000 TL
- Küçük Ölçekli Şirketler 500.000 TL
Bu tutarların %50’si Bakanlık tarafından karşılanır
- Şirketin ölçeğine göre yaklaşık 4 ile 12 hafta arasında Mevcut Durum Analizi çalışması yapılır,
- Mevcut Durum Analizi çalışması neticesinde şirketin Sürdürülebilirlik Yol Haritası oluşturulur,
- Sürdürülebilirlik Yol Haritasında, şirketin Yeşil Mutabakata Uyum kapsamında ihtiyaç duyduğu Sürdürülebilirlik ve Bilişim Danışmanlığı* ve Odak Alanları Proje Kartları oluşturulur.
*Desteklenecek Danışmanlık Listesi Ek-2’de verilmiştir.
PROJE KARTI ODAK ALANLARI
| ÇEVRE | SOSYAL | YÖNETİŞİM | ||
| *Genel Çevre Yönetimi *Yönetimi ve Döngüsel Ekonomi *Sürdürülebilir Ürün ve Hizmetler *Ambalaj ve Paketleme Yönetimi *İklim Değişikliği ve İklim Odaklı Riskler *Biyoçeşitlilik ve Kaynak Yönetimi *Ham Madde Yönetimi *Su ve Atık Su Yönetimi *Temiz Teknolojiye Erişim *Ürün Yaşam Döngüsü *Kimyasal Güvenlik *Enerji Yönetimi *Kirlilik | *Çalışan Demografisi *İstihdam ve Çalışma Kolları *Eşitlik, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık *Çalışan Sağlığı ve Güvenliği *İnsan Hakları ve Toplumsal İlişkiler *Sorumlu Pazarlama ve Etiketleme *Tedarik Zinciri Çalışma Koşulları *Ürün Sağlığı, Kalitesi ve Güven *Sağlık Hizmetlerine Erişim *Hayvan Refahı | *Genel Yönetişim Anlayışı *Kurumsal/Sürdürülebilir Yönetişim *Tedarik Zinciri Yönetimi *İş Etiği ve Davranış Kuralları *Vergi Şeffaflığı *Kurumsal Risk Yönetimi / İç Kontrol *Veri Güvenliği ve Gizlilik *Dijitalleşme | ||
| VİZYON | ||||
| Vizyon Danışmanlığı | ||||
FAZ 2 TEKNİK VE FİNANSAL FİZİBİLİTEYE YÖNELİK UYGULAMA DANIŞMANLIĞI
- Sürdürülebilirlik Yol Haritasında ortaya çıkan proje kartlarının teknik ve finansal fizibilitesinin uygulanmasıdır.
- Şirketler, projelerin hayata geçirilmesine yönelik bir yükümlülük altına girmemektedir.
- Proje kartlarında belirlenen danışmanlıklarda danışmanı şirket kendisi seçer
- Destek kapsamındaki firma ve organik bağlı harcama yetkilisi firma faydalanabilir.
FAZ 3 İZLEME VE DOĞRULAMA DANIŞMANLIĞI
- Sürdürülebilirlik Yol Haritasında yer alan projelerin çıktılarının izlenmesinin ve doğrulanmasının gerçekleştirildiği aşamadır.
- Şirket doğrulama yaptıracağı danışmanı (daha önce Faz 2 çerçevesinde hizmet almamış olması koşuluyla) şirket seçer.
- Destek kapsamındaki firma ve organik bağlı harcama yetkilisi firma faydalanabilir.
RESPONSIBLE® MARKA KULLANIMI
- Faz-1 Raporu onaylanan şirketler marka kullanım hakkına başvurabilir.
- Değerlendirme Bakanlık tarafından yapılır.
- Marka kullanım süresi 5 yıldır.
- Şirketin Responsible® markasına sahip olması, Bakanlık tarafından belirlenen vizyon, çevre, sosyal ve yönetişim bazlı kriterlerde, belirli seviyelerde olgunluk ve kapasiteye sahip olduğunu gösterir.
- Üreticide ve tüketicide, sürdürülebilirlik farkındalığı yaratmaya yöneliktir.
- Garanti veya akreditasyon belgesi değildir.
RESPONSIBLE® PROGRAMI SÜREÇ AKIŞI
EK-2
DESTEKLENECEK DANIŞMANLIKLAR LİSTESİ
| 1- UYGULAMA DANIŞMANLIĞI | ||
| Odak Alanı | Kapsam | |
| 1 | Çevre | Genel Çevre Yönetimi |
| 2 | Çevre | Yönetimi ve Döngüsel Ekonomi |
| 3 | Çevre | Sürdürülebilir Ürün ve Hizmetler |
| 4 | Çevre | Ambalaj ve Paketleme Yönetimi |
| 5 | Çevre | Su ve Atık Su Yönetimi |
| 6 | Çevre | İklim Değişikliği ve İklim Odaklı Riskler |
| 7 | Çevre | Temiz Teknolojiye Erişim |
| 8 | Çevre | Ürün Yaşam Döngüsü |
| 9 | Çevre | Enerji Yönetimi |
| 10 | Çevre | Kirlilik |
| 11 | Çevre | Ham Madde Yönetimi |
| 12 | Çevre | Biyoçeşitlilik ve Kaynak Yönetimi |
| 13 | Çevre | Kimyasal Güvenlik |
| 14 | Sosyal | Çalışan Demografisi |
| 15 | Sosyal | İstihdam ve Çalışma Kolları |
| 16 | Sosyal | Eşitlik, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık |
| 17 | Sosyal | Çalışan Sağlığı ve Güvenliği |
| 18 | Sosyal | İnsan Hakları ve Toplumsal İlişkiler |
| 19 | Sosyal | Sağlık Hizmetlerine Erişim |
| 20 | Sosyal | Ürün Sağlığı, Kalitesi ve Güven |
| 21 | Sosyal | Sorumlu Pazarlama ve Etiketleme |
| 22 | Sosyal | Tedarik Zinciri Çalışma Koşulları |
| 23 | Sosyal | Hayvan Refahı |
| 24 | Yönetişim | Genel Yönetişim Anlayışı |
| 25 | Yönetişim | Kurumsal Yönetişim ve Sürdürülebilirlik Yönetişimi |
| 26 | Yönetişim | Tedarik Zinciri Yönetimi |
| 27 | Yönetişim | İş Etiği ve Davranış Kuralları |
| 28 | Yönetişim | Vergi Şeffaflığı |
| 29 | Yönetişim | Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Kontrol |
| 30 | Yönetişim | Veri Güvenliği ve Gizlilik |
| 31 | Yönetişim | Dijitalleşme |
| 32 | Vizyon | Vizyon Danışmanlığı |
| 2- BİLİŞİM DANIŞMANLIĞI | |
| Destek Unsuru | Kapsam |
| Sanayide Dijital Dönüşüm | Veri üretebilen yeni nesil endüstriyel robotlardan akan verileri okumak, saklamak ve analiz etmek için gerekli yazılımlar, insan – makine arayüzü, artırılmış gerçeklik giderleri |
| İnsan Kaynakları Yönetim Sistemleri | İşe alım, uyum, performans, terfi ücret ve yetenek yönetimi, kariyer planlama ve analitik sistemlere ilişkin yazılım giderleri |
| İş Akış- Süreç Yönetim Sistemleri | Evrak ve Doküman Yönetimi, E-İş Yönetim Sistemlerine ilişkin giderler |
| Karar Destek Sistemleri | Verilerin işlenerek stratejik karar alma süreçlerinde kullanılmasına yönelik iş zekâsı ve yönetim raporlama sistemlerine ilişkin giderler |
| Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) | Kurumsal kaynak planlaması sistemlerini oluşturulmasına yönelik satın alınacak iş süreçleri ve yazılımın üstünde çalışacağı sistemlere ilişkin giderler |
| Kurumsal Performans Yönetimi | Stratejik hedef ve amaçlarının yönetildiği, performansların ve gelişime açık alanların anahtar performans göstergeleri ile ölçüldüğü sistemlere ilişkin giderler |
| Nesnelerin İnterneti (Internet of Things) | Akıllı okuyucuların (sensör) ürettikleri verilerin aktarılmasına yönelik yazılımlara ilişkin giderler |
| Risk Yönetim Sistemleri | Kurumsal risk süreçlerinin belirlenmesi, kategorize edilmesi, sorumlularının ve ait olduğu organizasyonel birimlerin belirlenmesini, belirlenen risklerin olasılık ve etki değerlendirmelerinin yapılarak bu risklerin kontrol altına alınması için gerekli aksiyonların takip edilmesini sağlayan yazılımlara ilişkin giderler |
| Simülasyon / Tasarım | Bilgisayarlı Tasarım, Üretim (CAD/ CAM), 3 boyutlu baskılara yönelik alınan yazılımlara ilişkin giderler |
| Talep Planlama Sistemleri (DMS) | Pazarlama, Satış, Üretim ve Tedarik süreçlerine ilişkin planlama sistemlerine ilişkin giderler |
| Tedarik Zinciri Yönetimi | Uçtan uca tedarik, perakende, araç planlama sistemleri, lojistik yönetim ve optimizasyon sistemlerine ilişkin giderler |
| Üretim Optimizasyon Sistemleri | Üretim süreçlerinin optimizasyonu ve üretim planlama ve çizelgeme yazılımlarına ilişkin giderler |
| Yapay Zekâ Sistemleri ve Derin Öğrenme (Deep Intelligence) | Akıllı makinelerin üreteceği veri üzerinde koşulabilecek derin ve makine öğrenimine yönelik yazımlara ilişkin giderler |
| 3- SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DANIŞMANLIĞI | |
| Destek Unsuru | Kapsam |
| Sürdürülebilirlik Raporunun Hazırlanması | Şirketin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik konularındaki vizyon ve performansını açıklayan kurumsal sürdürülebilirlik raporunun hazırlanmasına ilişkin eğitim ve danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilirlik Mevcut Durum Analizi | Şirketin kurumsal sürdürülebilirlik seviyesinin tespiti ve raporlanmasına ilişkin danışmanlık giderleri |
| Kurumsal Sürdürülebilirlik Stratejisi | Şirketin kurumsal sürdürülebilirliğine yönelik stratejiler geliştirilmesine yönelik danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilirlik Odaklı İş Modeli | Mevcut iş modelinin sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik aldığı danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilir Ürün Geliştirme | Şirketin sürdürülebilir ürün geliştirmeye ilişkin temin ettiği danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilir Satın Alma | Şirketin satın alma faaliyetlerini sürdürülebilir bir şekilde yönetmeye ilişkin danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Kaynak Verimliliği | Şirketin tedarikçi seçimini sürdürülebilir politikalara dayandırarak tedarikçi seçim kriterlerinin ve prosedürlerinin şirketin çevresel stratejisini yansıtacak şekilde belirlenmesine ilişkin danışmanlık giderleri |
| Çevresel Yönetim Sistemi | Çevre kirliliği ve etkilerine karşı standartların belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin danışmanlık giderleri |
| Karbonsuzlaşma Yol Haritası | Şirketin süreçlerinde ortaya çıkan karbon salınımının azaltılmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
| Karbon Ayak izi Hesaplanması | Şirketin süreçlerinde ortaya çıkan karbon ayak izinin hesaplanmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
| Su Ayak izi Hesaplanması | Şirketin süreçlerinde kullanılan su ayak izinin hesaplanmasına ilişkin alınan danışmanlık giderleri |
| Sürdürülebilir Bilişim Danışmanlığı | Ürün ve süreçlerin sürdürülebilir olmasına yönelik alınan bilişim danışmanlığı giderleri |
| Enerji Danışmanlığı | Şirketin kullandığı enerjinin daha sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik aldığı danışmanlık giderleri |
| Atık Yönetim Danışmanlığı | Şirketin üretim süreçlerinde ortaya çıkan atıkların sürdürülebilirliğe uygun yönetimine ilişkin alınan danışmanlık giderleri |
| Kontrol, Doğrulama ve Raporlama Danışmanlığı | Şirketin sürdürülebilirliğe ilişkin verilerinin kontrolüne, doğrulanmasına ve raporlanmasına yönelik alınan danışmanlık giderleri |
| 4- DİĞER | |
| Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından onaylanan kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması eğitim programlarına katılım bedeli giderleri | |
